Elke week spreek ik ondernemers in het MKB, van installatiebedrijven en productiebedrijven tot dienstverleners en familiebedrijven. Acht trends kom ik overal tegen. Sommige zijn hoopvol, andere zorgelijk. Hieronder de belangrijkste, met een eerlijke blik op wat er moet gebeuren. Ook bij jou als ondernemer.
1. Het MKB ziet de voordelen van AI
Gelukkig gaan steeds meer ondernemers met AI aan de gang, met name gericht op het vervangen van de diverse uit te voeren taken. Ook veel bij het vragen van adviezen en het uitwerken van interne en externe documenten. Ze beginnen echt het voordeel te zien van een adequate AI-ondersteuning. Dat is een goede ontwikkeling, mits je weet waarvoor je het inzet.
Mijn advies: begin klein, met één concreet proces. Offerteteksten, meeting-samenvattingen of eerste versies van klantbrieven. Meet wat het je bespaart. Schaal pas op als je ziet dat het werkt.
2. Geen grip op de cijfers en dus niet op je winst
De maandelijkse cijferrapportage zijn voor velen nog een serieuze uitdaging. De boekhouding buiten de deur helpt daar ook niet bij alsmede de traditionele inrichting van het grootboek met informatie voor de boekhouder en niet voor de ondernemer. Een van de zaken die meteen moet worden opgepakt. De ondernemer moet weten hoe hij zijn geld verdient en aan welke knoppen hij moet draaien.
De vraag is simpel: weet jij hoe je je geld verdient en aan welke knoppen je moet draaien om morgen meer winst te maken? Zo niet, dan heb je geen stuur. Met een meewerkende boekhouder en een paar goede gesprekken is dit binnen een paar maanden op orde. Je krijgt een managementrapportage die wél voor jou gemaakt is, niet voor de fiscus.
3. Geen strategie, geen visie, geen focus
In negen van de tien MKB-bedrijven die ik zie ontbreekt een helder plan. Geen meerjarenvisie, geen SWOT, geen vertaalslag naar een operationeel plan voor dit jaar. Het gevolg: iedereen is druk, maar niemand weet of men met de juiste dingen bezig is.
Dit is geen kennisprobleem. Ondernemers weten dat strategie belangrijk is. Het is een tijd- en prioriteitsprobleem: er komt altijd wel iets tussen. Toch is dit het fundament. Zonder dit leg je je hele organisatie op drift, en blijf je als ondernemer reageren in plaats van sturen.
4. Vergaderen is het nieuwe werken
Opmerkelijk trend is ook dat er veel te veel wordt vergaderd. Er wordt niet nagedacht over een goede overlegstructuur, er zitten te veel mensen in de vergaderingen die geen rol spelen in actie en besluitvorming. Discipline ontbreekt, geen vastlegging van besluiten en acties en dus continu herhaling van zetten. Dit kost enorm veel uren, onduidelijkheid en dus geld.
Drie simpele regels die ik overal invoer:
- Alleen aanwezigen die een besluit nemen of een actie uitvoeren
- Elke vergadering eindigt met vastgelegde besluiten, acties, ownerships en een due date
- Geen overleg zonder doel in de uitnodiging
Het scheelt gemiddeld één à twee dagen per week per manager.
5. Medewerkers te snel aan hun lot overgelaten
Veel ondernemers laten nieuwe medewerkers veel te vaak en te snel aan hun lot over. Er moet veel meer tijd worden besteed aan inwerking van medewerkers, neem 2 maanden voor de onboarding, dat betaalt zich ruimschoots terug. Maak voor iedere medewerker een ontwikkelplan, geef geld uit voor training en update dat ontwikkelplan jaarlijks. Eén vertrokken medewerker kost al snel een half jaarsalaris aan werving en inwerken. Bewust bezig zijn met retentie is het goedkoopste HR-beleid dat er is.
6. Het bedrijf leunt te veel op de ondernemer
Belangrijk is ook dat veel bedrijven veel te veel afhankelijk zijn van de ondernemer. Dat is een niet wenselijke kwetsbaarheid die snel opgelost moet worden. Er moet een duidelijke organisatiestructuur komen met duidelijke taken bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Er moeten taken gedelegeerd worden naar de managers/medewerkers die worden aangestuurd door de ondernemer. De ondernemer moet nagenoeg een vrije rol hebben waarbij hij bezig kan zijn met de tent en niet te veel in de tent, zorgen dat de strategie wordt uitgevoerd.
Een duidelijke organisatiestructuur, met taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op papier, is de eerste stap.
7. Meer budget voor online: tijd voor strategie
Het bewustzijn voor de noodzaak van SEO en SEA, een goede presence op social en het gebruik van AI is aan het groeien en dat is een prima ontwikkeling. Er is overtuiging om centjes uit te geven aan een goede aansluiting op de markt. Ook hiervoor is een strategie en visie noodzakelijk. AI kan fantastisch helpen bij marktonderzoek en content, mits je weet wie je klant is, wat hem beweegt en wat jouw positionering is. Anders produceer je sneller meer middelmaat.
8. Minder discipline en minder verantwoordelijkheid
Er is een trend dat de jongere generatie minder verantwoordelijkheid wil nemen. Ook zijn er veel excuses dat er wat is aan het thuisfront en dat iets niet kan of uitkomt, meetings worden afgezegd of medewerkers komen niet naar de zaak. Minder thuiswerken is ook uit den boze.
Juist voor de jongeren die veel bijgeleerd en gecoacht moeten worden moet worden is te weinig discipline en te veel afwezig niet wenselijk. Voor de ondernemers van middelbare leeftijd is dat vaak veel kromme tenen en moeten ze zich inhouden anders gaan ze naar een andere werkgever, zijden handschoentjes.
Het is een van 9 tot 5 mentaliteit en de loyaliteit voor de werkgever is zeer beperkt. De ondernemers die onvoorwaardelijk van hun bedrijf een succes willen maken snappen deze mentaliteit totaal niet en hebben het daar moeilijk mee. Anderzijds snappen de jongere generaties niets van die onvoorwaardelijkheid van de ondernemer, waar de zaak altijd voor het meisje gaat. Dat zijn serieuze uitdagingen in de aansturing van het bedrijf. Corona heeft hier zeker niet bij geholpen. Ik zeg altijd: aai over je bol maar ook een schop onder je …….
Aan de slag
Herken je één of meer van deze trends in je eigen bedrijf? Dat is geen reden tot paniek, het is een signaal om te beginnen. De meeste van deze onderwerpen zijn met een paar maanden gericht werk goed op te pakken. Maar alleen als je de juiste vragen durft te stellen, aan jezelf én aan je team.
Wil je sparren over waar jij staat en wat voor jou de eerste stap is? Neem vrijblijvend contact op voor een kennismakingsgesprek. Soms is een frisse blik van buitenaf genoeg om de juiste knoppen te vinden.
Tot zover, groet Jan Bruinenberg Business Coach